Laatste attendering … in Nederland

Per 1 januari 2011 heeft ESG (Alterra) besloten dat de financiering voor de database wordt gestaakt. Dat betekent dat deze waardevolle database met ingang van die datum niet meer actueel wordt gehouden. De toegang tot de database werd tot nu toe dynamisch en actueel gehouden door middel van het plaatsen van nieuwsberichten die voor bezoekers van belang konden zijn. Ook deze attendering en het rondzenden van de maandelijkse thematische nieuwsbrieven zijn m.i.v. 2011 stopgezet.

Over een periode van 30 jaar is er door bibliotheken van Wageningen UR, en documentaliste Lenie Trouw in het bijzonder, gewerkt aan de Land Bodem Water database, een database over gebiedsgerichte informatie Nederland. Dertig jaar geleden is het werken aan deze database begonnen via de bibliotheek van het Staringgebouw, en met het ontstaan van Alterra is de database meeverhuisd naar dit DLO instituut. Later, in 2002, is de database ondergebracht bij Bibliotheek Wageningen UR.

De database omvat documenten, rapporten en artikelen op het gebied van de groene ruimte, met aandacht voor duurzaam landgebruik. De leefomgeving staat centraal via onderwerpen als: bodem, landschap, klimaat, natuur, ecologie, bos, recreatie en water. De database wordt beschikbaar gemaakt via een website van Bibliotheek Wageningen UR (http://library.wur.nl/lsw), en biedt via een zoekportaal toegang tot artikelen uit 82 (vak)tijdschriften en het onderzoek en rapportages van 70 organisaties op het domein van land, bodem, water en natuur. Een zeer rijke en waardevolle database. Op de website wordt naast de toegang tot de database ook een lijst met groene links ‘up to date’ gehouden voor de geïnteresseerde bezoeker.

Wat wel blijft bestaan is de database zoals deze is opgebouwd in de afgelopen 30 jaar. Deze kunt u blijven vinden en doorzoeken op de bestaande website, maar zoals gezegd zal de database niet meer worden geactualiseerd. Wij verwijzen u voor actuele informatie naar de website van Groen Kennisnet (http://www.groenkennisnet.nl) en de thema sites van Groen Kennisnet, waar documentatie beschikbaar is op diverse groene thema’s http://www.groenkennisnet.nl/Pages/dochters.aspx.

Reageren? Mail naar servicedesk.library@wur.nl.

Cultuurhistorie bij elkaar gebracht in 2010

Onze bibliotheek bevat veel interessant materiaal over de historische geografie van Nederland. Evenals vorig jaar geven we hier een overzicht van rapporten, die gedurende 2010 aan dit bestand zijn toegevoegd. Wie de smaakt hiermee te pakken heeft: kijk zelf verder binnen het bestand Land Bodem Water, waar de publicaties direct op rubriek terug te vinden zijn. Maar nu hier de rapporten en boeken die dit jaar toegevoegd zijn!

| Historische geografie |

Historische geografie in Nederland: vierde kwartaal 2010

Onze bibliotheek bevat veel interessant materiaal over de historische geografie van Nederland. We geven hier een overzicht van rapporten en artikelen die gedurende het vierde kwartaal van 2010 aan dit bestand zijn toegevoegd. Wie de smaakt hiermee te pakken heeft: kijk zelf even verder binnen het bestand Land Bodem Water, waar de publicaties direct op rubriek terug te vinden zijn. Maar hier nu enkel de toevoegingen van 4e kwartaal 2010

| Historische geografie |

Plaatsen van herinnering: land en water

In 2010-2011 staat de geschiedenis van land en water centraal in de digitale "Plaatsen in Nederland". De redactie (met o.a. Maarten Prak en Dirk Sijmons) koos vijfenveertig historische locaties aan de hand van het thema Land en water, een van de zes werelden van het Nationaal Historisch Museum en onderwerp van de Week van de Geschiedenis 2010.

Centraal staan de gebeurtenis, de plek en de historische context. Wat is waar en wanneer gebeurd? Waar bevinden zich de zichtbare of tastbare sporen? Neem kennis van de plaatsen tot nu toe. Van Afsluitdijk, Ezinge, Biesbosch, Pannerdensche Kop tot werkeiland Lelystad toe. Voor al die plaatsen geldt: land en water in historisch perspectief.

| project | plaatsen in NL |

Lang leve de kadastrale hulpkaart!

Een uniek monument van uiterst zorgvuldig kartografisch beheer dreigt in de papierversnipperaar te verdwijnen. Weliswaar na scanning ter betere ontsluiting van 150 jaar ruimtelijk verleden, maar toch... René van der Schans heeft er alle vertrouwen in dat het scannen goed gebeurt, en hoopt dat de bestanden op een verstandige manier ook aan historisch onderzoekers ter beschikking worden gesteld. Maar dat veronderstelt wel dat de bewaarders niet voorbijgaan aan de vakkennis van producenten en gebruikers van deze complexe informatie.

| Details | volledige tekst |

Het EU erfgoed en de regio

Het cultureel erfgoed in het Europa van de regio's staat centraal in het proefschrift van Roel During. Sommige objecten krijgen een Europese relevantie, omdat ze vaak als Europees erfgoed worden bestempeld, voor andere objecten is dat bijvoorbeeld minder duidelijk en hebben enkel betekenis als nationaal of regionaal erfgoed.

Zijn conclusie is dat verschillen tussen regio’s met een zwakke identiteit en regio’s met een sterke identiteit nog groter worden dan ze al waren. "De Europese Unie zou zich niet moeten bemoeien met regionaal cultureel erfgoed, maar uitsluitend met datgene dat ons in Europa bindt.” Als voorbeeld hiervan noemt During het militaire erfgoed.

| Details | volledige tekst | Nederlandse samenvatting | nieuwsbericht |

Historische geografie in Nederland: derde kwartaal 2010

We geven hier een overzicht van rapporten en artikelen die gedurende het derde kwartaal van 2010 aan dit bestand zijn toegevoegd. Opvallend dit keer zijn de afzonderlijke bijdragen uit "Van Groningen tot Zeeland". Maar ook het interview met Theo Spek en Guus Borger: klinkende namen op dit vakgebied. Een blik dus op de toevoegingen van het 3e kwartaal 2010. Wie de smaakt hiermee te pakken heeft: kijk zelf even verder binnen het bestand Land Bodem Water, waar het thema historische geografie voor u apart gezet zijn.

| nieuwe titels |

Middag-Humsterland: kroniek van een noordelijk landschap

Zeven auteurs en drie fotografen hebben onder eindredactie van Wim Boetze een interessant en fraai boek gemaakt over Middag-Humsterland. In 2005 kreeg dit bekende Groninger landschap de status van Nationaal Landschap. Dat was de aanleiding om deze uitgave te maken.

Het boek gaat over wonen en werken in dit gebied, over de ontstaansgeschiedenis van het landschap, over het verdwenen klooster in Aduard, over de kunst en cultuur, kerken en borgen en over de boerderijen. Talloze kaarten geven een indruk van de cultuurhistorie. Maar dat geldt zeker voor de los toegevoegde hoogtekaart van het gebied.

| Details | het nationale landschap |

Tuinen in Groningen: van Woellust tot Welgelegen

Dit boek schetst de geschiedenis van de tuinen in Groningen en hun meest recente ontwikkelingen. De bundel over tuinen en tuinieren geeft een impressie van die veelheid en rijkdom over de jaren 1700-2000. Daarbij is zowel aandacht voor wat verloren ging, zoals het buiten ‘Woellust’ van de puissant rijke Jan Albert Sichterman bij Wildervank, als voor wat behouden bleef zoals de tuin van ‘Welgelegen’ in Sappemeer. Een impressie van de inhoud vindt u in de demo.

| Details | voorbeeld inhoud |

Historische geografie in Nederland: tweede kwartaal 2010

Onze bibliotheek bevat veel interessant materiaal over de historische geografie van Nederland. We geven hier een overzicht van rapporten en artikelen die gedurende het eerste kwartaal van 2010 aan dit bestand zijn toegevoegd. Wie de smaakt hiermee te pakken heeft: kijk zelf even verder binnen het bestand Land Bodem Water, waar de publicaties direct op rubriek terug te vinden zijn. Maar hier nu enkel de toevoegingen van 2e kwartaal 2010

| Historische geografie |

Ontgonnen verleden

Zo luidt de overkoepelende titel van een uitgebreide studie over de historische geografie van Nederland. De ontwikkeling van landschap, bodem, reliëf en bewoningsgeschiedenis wordt per provincie in beeld gebracht.

Daar is als laatste aan toegevoegd een aparte studie over de (20) + 8 (deel)landschappen van Nederland. Het verleden wordt ontgonnen via Heuvelland, zandgebied, Veenkoloniën, De Peel, Rivierengebied, Maasvallei, zeeklei, laagveen, droogmakerijen via Zuiderzeepolders naar kustzone en Waddeneilanden.

| landschap; 12 provincies |

Geschiedenis cultuurhistorisch onderzoek kustlandschap

In de afgelopen eeuwen is de visie op het ontstaan en vorming van het Nederlandse kustlandschap nogal veranderd. Het fraaie verzamelwerk "Van Groningen tot Zeeland" maakt dit goed duidelijk. En wel aan de hand van een rijke verscheidenheid aan studies over de geschiedenis van het landschapsonderzoek. Guus Borger staat garant voor de redactie van de afzonderlijke bijdragen.
Talrijk zijn de afbeeldingen, waaronder niet meer herdrukte of zelfs nimmer uitgegeven kaarten uit de negentiende eeuw, alsmede nieuwe, die voor dit boek gemaakt zijn. Kortom: lezenswaardig en voor de èchte liefhebber het aanschaffen waard

| Details |

Op zoek naar de geschiedenis van het landschap

Handleiding voor onderzoek naar onze historische omgeving. Onder die titel komt Hans Renes met een 'gids door het historisch landschap'. Zijn betoog luidt: we leren het landschap kennen via een combinatie van veldwerk, kaarten, literatuur, archivalia, veldnamen, bodemkaarten en archeologische vondsten. Soms zijn landschapskenmerken eenvoudig en direct te herkennen, zoals een wiel naast een dijk, een terp, uitgestrekte heidevelden in Oost-Nederland, een jaagpad, een tiendweg, een oude es, een motte. Maar meestal niet. Historisch-geograaf Hans Renes helpt ons verder op weg.

| Details |

Landbouwhistorische opstellen: ode aan Obe Postma

Obe Postma (1868-1963) groeide op in het Friese dorp Cornwerd, waar zijn ouders boer waren. Hij studeerde en promoveerde in Amsterdam in de natuurkunde. Vanaf 1913 legde hij zich toe op de geschiedenis van Friesland, met name de landbouwgeschiedenis. Talrijk zijn zijn geschriften in de Friese taal, maar ook in het Nederlands. Breuker brengt nu een ruime keuze uit Postma's werk van toen. Dat gaat over grondbezit, grondgebruik en in het bijzonder de problematiek van de veldindeling van de boer. Wie meer wil weten over de historische geografie, moet dit boek zeker eens inkijken.

| Details | Werk van Postma |

Luchtfoto's in beeld

Luchtfoto's kunnen een beeld schetsen van de toestand van de bodem, het landschap en ze geven informatie over archeologie. Dat zagen ze vroeger al, bv. mensen als Von Frijtag Drabbe of Edelman. Zo kwam een collectie Britse R.A.F. luchtfoto's van Nederland in bezit van Stichting Bodemkartering. Men gebruikte die foto's als illustraties bij artikelen uit Boor en Spade

Op dit moment worden de RAF luchtfoto's gescand. Reden genoeg voor Bibliotheek Wageningen UR om een tentoonstelling te wijden aan de luchtfoto's en hun gebruiksmogelijkheden.
Onder de titel "WO2 luchtfoto's toen & nu" is de expositie tot 17 september te zien in Forum, Campus Wageningen UR. Op werkdagen van 9 tot 5.

| fotobezit Royal Air Forces | betekenis voor archeologie | bladeren in een artikel uit 1948 | tentoonstelling | titels uit Boor en Spade |

Historische geografie in Nederland: eerste kwartaal 2010

Onze bibliotheek bevat veel interessant materiaal over de historische geografie van Nederland. We geven hier een overzicht van rapporten en artikelen die gedurende het eerste kwartaal van 2010 aan dit bestand zijn toegevoegd. Wie de smaakt hiermee te pakken heeft: kijk zelf even verder binnen het bestand Land Bodem Water, waar de publicaties direct op rubriek terug te vinden zijn. Maar hier nu enkel de toevoegingen van dit jaar

| Historische geografie |

Fragmenten uit de bosbouwhistorie van een landgoed

De commissie bosgeschiedenis van de KNBV ging op excursie. Ze bracht een bezoek aan Den Treek - Henschoten, een particulier landgoed op de Utrechtse Heuvelrug met een rijke boshistorie. Voorafgaand aan de excursie gaf Willem de Beaufort, één van de eigenaren van het landgoed een korte uitleg over de historie van het landgoed. Deze excursiegids geeft een kenschets van het gebied en er zijn enkele fragmenten van oude kaarten opgenomen om het verleden zichtbaar te maken. Verder is de excursieroute toegevoegd en zijn per excursiepunt wetenswaardigheden vermeld

| Details | volledige tekst | wiki info |

Villa Sanoer : plan voor instandhouding en beheer voor de tuin

Sanoer is een van oorsprong laat 19e-eeuwse buitenplaats met een Indo-Europese inslag, gelegen aan de oostkant van Wageningen in een cultuur- en natuurhistorisch waardevol gebied. Het tuinontwerp is van J.A. Lombarts. De buitenplaats maakt onderdeel uit van de zone van landgoederen en buitenplaatsen op de zuidelijke Veluwezoom en grenst aan het historische Eng-gebied. In dit rapport wordt aandacht besteed aan ontstaan van de villa, tuinaanleg en -behoud

| Details | volledige tekst |

Cultuurhistorie omdat het wel wat waard is!

Cultuurhistorie was van belang, simpelweg, omdat het van belang was. Dat sprak voor zich. Tenminste, dat vonden de mensen die in de cultuurhistorie werkzaam waren. Helaas hadden anderen daar minder oog voor, en werden nieuwe wijken gebouwd of wegen aangelegd ten koste van de cultuurhistorie. De laatste jaren zien we hierin een kentering. In de ruimtelijke ordening wil men welbewust steeds vaker rekening houden met de cultuurhistorie. Maar dat vraagt van de cultuurhistorie op haar beurt ook dat zij haar waarde kan verwoorden: in culturele termen, in ruimtelijke, sociale én economische termen. Dat valt niet altijd mee; zeker niet omdat men er pas zo kort mee begonnen is. Lees de gedachte-vorming in essay vorm. Met mensen aan het woord als Aljo Kramer, Elisabeth Ruijgrok, Martijn Duineveld en Jos Bazelmans. Met de foto als kunstuiting van Adriaan Geuze

| Details | essaybundel |

Langs de rand van het zand : Brabantse waterstaatsgeschiedenis

Waterschappen zijn respectabele oude organisaties met wortels tot in de middeleeuwen. Maar af en toe zit er een jonkie tussen, zoals waterschap Brabantse Delta. Vergis u niet! Achter dat jeugdige uiterlijk gaat een eeuwenoude geschiedenis schuil van honderden waterschappen, het beheer van duizenden polderpeilen, dijken en sluizen en de zuivering van miljoenen kubieke meters afvalwater. De historicus en cartograaf Jan van den Noort brengt de geschiedenis tot leven. Hij schreef een boek waarin hij laat zien hoe de lappendeken van polders en poldertjes werd samengevoegd en welke rol het verlangen naar schoon water daarbij speelde

| Details |